VOLTA AROUSA 2011

Bueno, falar da Volta a Illa de Arousa, que decir, o meior e participar nas conversas do "despois da regata", entre o cheiro a sardiñas asadas, os mexilóns e un grolo, ahí tamén se vive e escoita a volta, ou as Voltas da Volta, cada persóa ten unha emoción, sobre todo os do medio, os da escota-relinga-arrocamentos que me pasou !!!.

Vou tratar de contarvos a miña historia de esta nonseicantos edición. A verdade que tiña todo en contra para non aparecer por ali, pero manos mal que fun, non na dorna, na miña Fungona, alguén mo dixo con moito acerto, pero así son as cousas.

Outras veces xa sentín no meu corpo esa sensación previa, onde uns miran de se colocar, outros de preparar e moitos de se saludar, pois a Volta e punto de encontro. Outros tamén para gabarse da súa dorna nova, como era o caso de José un dos "chavales" do pelotón dorneiro que lucía flamante a "Lara Doce", feita por Domingo Ayaso.


A tarde díante da Escola, na praia da Canteira era mais que agradable, unha brisa da Travesía, así se lle chama en Cambados o oeste, decía que teríamos unha boa tarde de navegación.

Como decía os movementos propios da saida, ibanse producindo no medio dos saúdos e a contención nerviosa. Moitos tratando de coller unha boa posición. A saida sería cara o Sur en popa para discurrir en paralelo a Ponte e logo poñer proa o Faro da Lobeira.

E ahí os van!!! Como sempre quen sae meior???

Como non!! o espabilado que xa presentaba a candidatura un dos "de sempre", a Pereka colleu a cabeza, o vento pola popa levaba a todolas dornas rumbo a boia de desmarque que perto da parte central da Ponte suporía o rumbo a regata. O espectaculo, como non podía ser de outro xeito impresionante!!.

Cuarenta e duas embarcacións, poideron ser mais, como en outras edicións, pero estivo moi ben.

En compacto pelotón, favoritos e non favoritos compartían os primeiros momentos da navegación buscando facerse un oco.

A navegación en este tramo foi tranquila, placida e todos saudandose (ou non) miraban o primeiro obxectivo.

Non era outro mais que a que logo sería famosa "boia de desmarque". Alí o de sempre cando chega un perfecto pelotón a unha boia. Alguén lembra cales son as reglas? ou hai reglas? o que si estou seguro e que hai pacencia e boa vontade para sair de ela. E o que non teña pacencia, mal vai, senon que lle pregunten a "Cariñosa". Pode sair carisimo.

Debeu haber de todo, quitame de ahí esa vara!!, que non podo!!, pasoooo!!! a ver por donde???. E pouco a pouco, uns dando marcha atras, outros non, pasarian todos.

Proa a Lobeira, ahí xa se escomezaron a poñer as cartas.

Pereka, Jalerna, Bazarra, Necora presentaban as súas credenciais o triunfo e despois de unha popa, unha de bolina, polo Bohído espallaronse as dornas, con un vento fresquiño, ideal para andar sin traballar, ou casi sen traballar, dependía das circunstancias. Tamén asomaban Caracola, Zenaida ....Xarandeira.

Imaxes fermosas de unha navegación decidida, onde os maestros da bolina puxeron mar por medio e o pelotón estirouse para compoñer unha imaxen chea de velas nun mar que brillaba o sol da tarde.

Da Ponte a Lobeira, alí as sorpresas, así como chegaban as dornas atopanse co mar que forma o vento e a marea que cambiaban a onda e o paisaxe puxose movido, había que traballar, e eran mareas vivas. Alí podíase decidir a regata, os candidatos sabiano, e a decisión podía supoñer "todo".

O cambio de rumbo levaba un cambio de vela, en que momento facelo?
A "Pereka" con Dorado e Vicente, pasou primeiro polo faro, deixandose ir cara o Grove, ata cambiar, logo seguido a "Jalerna" a "Bazarra" e a "Necora". Braulio e Jarri coa "Necora" montaron o faro e viraron, Ricardo e Cartarola na "Jalerna" marcaron e tamén viraron cando tamén, os hasta esa primeiros, da "Pereka" tiñan feito o cambio, Pardavila e Queca na "Bazarra" deixaronse ir mais e pode que ahí perderan algún posto, despois a "Cariñosa", que viña repoñéndose da boia tamen virou perto do faro. Pouco a pouco.

Ou moitos a un tempo. Foron pasando todos e a cousa era "pasen y vean", que ben ides a bailar.

En este momento para min remataronse as fotos, pois outros labores me tiveron ocupado.

Pero si poiden ver que pasou e que o remate dou coa clasificación final. A "Cariñosa" elixeu sair pegada a terra, bordeando os cons do Galiñeiro hasta chegar o con do Rebello, a Jalerna sigueuna así como os outros, pero a estes dous a forza do mar a correntada que os levaba as pedras doulles para mais, e decir non tiveron que facer o cambio cara a boca da ría hasta mais tarde, Pereka, Necora, Bazarra tiveron que cambiar e con esto "entregar" a unha "Cariñosa" onde a bordo Avelino "Checo" e Victor, sabían que estaban descalificados por ter saltado a boia de desmarque, unha magoa para eles, de ahí a meta ninguén os inquietou, detrás a "Jalerna" que sería a gañadora, seguida pola "Necora" e a "Pereka", despois a "Xarandeira" con Santi e "Pimón" e a "Mimela" da Escola con Salva e Adelino. E de 6ª a "Zenaida", si se pode decir a grata sorpresa, Paio e Juan Piñeiro, mantiveron o tipo toda a regata e a piques estiveron de entrar os trofeos, de 7ª "Fuxe" do Grove, os Parada, nunha fantastica remontada, pois no Bohido marchaban pola cola e tiveron que cambiar a vela. O octavo que me perdóe pois non sei mais.

Como decía ahí se decideu a regata pois a mar estivo "incomodo" hasta pasar ao Areoso, onde a correntada perdía a súa forza e a clasificación nos seus primeiros postos decidida.E como en todo volta que se precie o pasar polo Aguiuncho, polo Norte da Illa, unha calmería deseperou a mais de un, logo no Cabodeiro retomaban o ventiño que tranquilamente os achegaba o Bao. E o quen non estaba peleando pola clasificación podía disfrutar dun fermoso paisaxe que nos ofrece o contorno da Illa. Anxo e Uxio na "Roxiña", conversaban tranquilamente cando os atopei, pasadas todalas dornas polo Areoso.

Resumen: Unha de aprosimasión, outra de lixeiras un chachacha e logo as lentas, para rematar co "libre albedrío", así foi a tarde da Volta. Como si de unha sesión discoteca dos anos 70/80 se tratara. Hasta seguro quen oubo que bailou pegado. E a quen non lle bailou a moza como se queixaba José pois non sabía que tiña a "Lara", que non iba. Noutra será José, señor José digo.

Como a volta tamén é un escaparate apareceu o "Nuevo Sofía" a lucirse, e o que ainda lle quedan pegadas de "pirata", pois non se lle vía o folio.

E esta fermosura do Cantabrico, chegado dende Candás poñia o toque intercultural.

Tamén e de suliñar que debido as restriccións economicas, todo era feito "por nos" e sen coste para a organización, creo que foron os trofeos mais bonitos que vin na Volta a Illa de Arousa. As sardiñas de primeira, os mexillóns impresionantes e o traballo e as gañas da xentiñas da Escola da ACD. Dorna IMPRESIONANTES. Parabens !!!.

Tendes mais fotos no feisbuk.

LEISES NATURAIS

Pasar todolos días polos peiraos ten moitas imaxes de cotio, casi sempre hai cargas e descargas de peixe, subasta ... e redeiras, que sempre asombran, especialmente polas circunstancias do seu traballo, creo que si algo se fixo con merecemento no peirao foi a "nave das redeiras", que non evita as reparacións de urxencia no exterior, sexa verán ou inverno, sempre "en liña directa coa natureza", e logo alguén ainda terá algo que decir.

Pero bueno hoxe despois de hai moito tempo que non activar as neuronas no blogue, ainda que sexa pouco, saeume. Saeume, porque sempre por este tempo nos peiraos e nas rampas de varada hai unha actividade extra, que supera o de todolos días e que a min me gusta especialmente, pois son os días que os barcos se ven enteiros.

Xa sei que moitas veces se enquencen de agardar polo tempo, polo tempo de facer as cousas.

Non podo esquencer cando o chegar as vacacións un dos meus irmans era solicitado por algún armador para pintar o folio da embarcación, para rematar e que lucira ben bonita. De aquela non tiñamos peirados espaciosos nin rampas de varada, todo se facía na praia e todo o mundo andaba por aqueles tempos o mesmo. A limpar. Triana, Sto. Tome ....

Tiña tamén o seu sentido, viña o "Carmen", a patrona, e todolos barcos lucirían ben bonitos na procesión, porque eso sí iban todos, como hoxe casi.

Como decía, son os días onde os barcos se ven enteiros, e donde o bonito das súas formas e outros aspectos queda o descuberto.

Bueno, esta é unha imaxen, onde aparece a evolución dos pequenos barcos da ribeira, dorna, primeiraplanadoira de madeira, primeira de poliester e variacións o caso. E debaixo o caso onde a modernidade trata de imitar o tradicional. O da esquerda pode ser unha "Taylor" de poliester o da dereita e a tipica de "artes menores" da Ría de Arousa. A popa do pesqueiro xa está superada polas cuadradas, nos outros tamén, pero e curioso como era imitada ou é curioso que ainda se poidan dar estar comparanzas. Ahí están.
E como vos decía a flotiña de "artes menores" lista para o seu maqueo anual, ainda falta un mes para o Carmen, pero ahí con calma, secando e logo reparando para rematar coa pintura. Aqui como non hai un amplo espazo, pois en fila.
E o momento de poder disfrutar do traballo dos carpinteiros de ribeira, de ver eso que amin me parecen fermosas liñas.

Ou non tanto, pero bueno, senon quen carga !!!. para eso estan as tipoloxías.

E para ver estos avances que xurden da necesidade e do amor, esforzo ou pasión que algúns lle adican a súa embarcación. Así aquela frase de "Onde estiveches todo o día !!!!????" Coa dorna.

Pero todo tamén ten o seu sentido ecoloxico ou o que e decir o "sentidiño". En este tempo os peixes rematan de desovar, son pequenos, e os de vran ainda non estan no seu punto de todo, pode que no Norte sí. Así que mais vale amarrar, dexar que os peixes medren e logo despois da patrona, que por algo o é sair a pescalos.

Decía un experto patrón do cerco, que hasta despois do Carmen sair o mar e non gañar cartos era un feito. O sea que todos a pintar!!!!!

Impresións

Hai días que son propios, e decir, non che pertenecen, pertenecenlle e ales, son os que non dependen de ti, movente, impresionante e vai no día, porque non depende de tí.

Un destes pasados foi un de esos días, nun principio todo é normal. Sair o mar (a pescar -ou non) e cear con un dos amigos permanentes, dos invariables, pasen as follas do calendario, vexaste ou non te vexas, non fai falta reciclarse, nin facer cousas raras e dos permanentes por razón de vida. Pois como decía todo era normal, previsible, agradablemente planificado dende a ilusión que ambalas dúas cousas me producen.

Pero todo tornou excepcional, impresionante. Supoño que e a virtude das sensacións, magnificar, elevar e sacarnos na monotonía.

Sempre digo que cando estou no pantalán cada amarra que solto (teño 4) pecho unha porta do cerebro e abro outra, cando saio polo faro do peirao xa pouco me queda por pechar e cando sobrepaso a Lobeira entro nunha amnesia do terrenal e entro no mundo das sensacións, soio me leva ocurrindo uns ..... anos. E meior terapia que teño contra moitas cousas, que en ese entorno perden o seu caracter de importancia, incluso me olvido das fealdades, e vaia si non hai!!. Postos así, soio me queda disfrutar, decíame alguén que me acompañaba na dorna "e que si non podo contarl estas sensacións, é que non me entenden" (así que, espero me entendades). Que si o ceo que si o mar que si os peixes que si ........ Bueno pois, que grande é o mar!!!. Eu non son mariñeiro, eu non son navegante eu paseo no gran lago que é a Ría de Arousa, e que non teñamos moito norte!! vale. Pois eso, son navegante de lago, e decir, coñezo o vento, pero non coñezo o mar, e istoi foi o que me impresionou, verme tan pequeno a bordo do meu barquiño diante da "muralla" que te eleva e te volve a baixar en armonia, perto da boca da Ría (esto era o excepcional), que mar unha tras outra a olas levantabanse invertebradas, inspiradas polos baixos e mostraban toda a súa amable fermosura, "orjeaban" me dixeron. Poucas veces se ven orjear os baixos do medio da Ría dende Cambados. Din que polo Sur de Cambados, no lado que mira a Toxa e a Noalla, polas noites de Temporal ainda se oie o mar na Lanzada. Miña nai, decíame que esto antes da contaminación de son, esto era normal.

Eu no medio do lago, escoitaba o mar nos baixos das Pedras Albas, nas Lobas e disfrutaba do espectaculo subindo e baixando. Nunca me pasara.

Como será estar no medio de unha de estas??!!!!!!

Con días así un chega a terra co peito enchido, ufff !!!, para contar, son de esas cousas, das que teñen que enterderte, sino para quen falas?.

Pola noite sensacións encontradas e o recordo para unha persóa que se foi.

Bueno, xa que non hai regatas e pouco imos a lixar, ou nada, non por falta de desxo. Polo menos, baño de sensacións. E que o corpo esperta.

Ahí vai o 2.010

Xa soio quedan horas, nada, e xa se vai. A verdade e que o meior pola miña profesión o que mais escoitei foi o de, deixao ir, pero mirando haber como amenaza o 2.011. E digo eso porque, non son mais que un simple AUTONOMO. Pero a verdade e que con todo do monotema que nos ataca a cotío, as veces ainda se escoitan frases "simpaticas" a ultima foi referida os centolos, eses animais de sabor increible e cargado de variantes. Pois bueno alguén me comentou que os centolos tamén se puxeron de acordo, para que ?, dixen, para ... oder, dixeronme, nun ano coma este, van eles e desaparecen .... desaparecen? Si, os barcos de Cambados xa están todos a vieira (onde non gañan tanto) e decir non teñen colleita extra. E así as cousas o dos centolos quedará para moitisimos menos e tamén viviran de eles moi poucos en comparación con que podería ser.

O sea que PROA e avante.

Pero bueno despois de esta reflexión un tanto pesimista, a verdade e que quería alonxarme do tono, o que eu realmente desexaba, teñamos ou non centolos e DESEXARVOS UN BO ANO 2.011, en todolos sentidos e si algún sentido faia, pois bueno, ... outro haberá que o compense.


Este ano como non fun a ningunha regata e moi poucas veces poiden estar navegando nun de eses nosos barquiños, non teño, nin tiven moitas historias que contar (a verdade e que fun mais de pesca, que tiña abandonado) e tampouco teño para facer un resumen da tempada, para min levouna o vento (que de eso si oubo), bueno un dato: Regata de Clasicos, S. Vicente. Xuntanza da Rabandeira e Memorial Tito Silva. Chegou a hora dos barcos grandes. Tiña un par de fotos que me gustaron entre outras con esas, que aqui vos deixo, repetirme nos meus meiores desexos para aqueles de boa vontade.

Unha grande aperta. E os de afora, vemonos para Carril, non?

Ainda teño esta oura proa, elexir. Fotos:

Proa 1,"Evangelina" Xuntanza de Galeóns Rabandeira.

Mentras se Marisquea.

Proa 2, "Nova Jorita". I Memorial Tito.

Memorias da Salazón

O pasado venres 26 de novembro, presentouse na Casa do Mar de Vilanova de Arousa o documental "Memorias da Salazón", este forma parte dun proxecto do Museo do Mar de Galicia, aberto a todo o que queira ampliar, con diferentes entregas que irán conformando o Arquivo Audiovisual do Mar de Galicia.

A primeira presentación foi a de Vilanova de Arousa: "Memorias da Salazón", alí Pablo Carrera e Rafa Vilas (da productora do documental), fixeron a presentación, quedou claro que esta é unha serie de documentais aberta e sen prazo para o remate, así o día seguinte en Bueu os mesmos protagonistas e outros mais, presentaban "Bueu unha Bota de Altura", o recordo de aquelas botas cos nomes de "Atún" e da fabrica de Rioboo, estiveron de novo nos ollares de Bueu de onde eran orixinarias.

No futuro están deseñandose xa os que poderían ir adicados a outras figuras tan representativas da Cultura Maritima de Galicia : Carpintería de Ribeira, Os Galeóns ou a desaparecida Lancha Xeiteira.
Esperemos que o proxecto tire coa forza necesaria para díante, que en estos casos xa se sabe cal é o combustible para que vaia.

E volvendo o pasado venres, que decir?. O salón de plenos do Concello, quedábase pequeno e optouse por un mais grande, o da Casa do Mar, alí con un cheo, que daba conta do interés que espertou en Vilanova o documental, tivemos o pracer de oir e ver a Antonio ou a Delfina e Pilar, protagonistas conductores do argumento. No que colaboraron de un xeito ou outro Vicente Caramés, Luis Rey, os ditos Rafael Vilas, Pablo Carrera axudados tamén polos arquivos audiovisuais da TVG e o fotografico do departamento de conservación do Museo.

Como decía, Antonio Blanco, Delfina Prado e Pilar Santos debuxaron un oficio e un contexto economico-social, onde o salazón era una parte actora fundamental, as imaxes de arquivo daban fé. E así de un xeito moi ameno e descriptivo pasou o tempo que se fixo corto.

O salón da Casa do Mar estaba ateigado de xente que poido volver a revivir unha parte da súa historia recente.

Rafael Vilas e Pablo Carrera, decían na presentación que este non era o gran documental que a importancia da salazón merece en Galicia, pero na miña opinión si é un bo traballo que merece ser visto. E agora que rule.

Podedes velos en YouTube polos seus nomes: Bueu unha bota de altura e M....

Decir que convocar unha xuntanza de amigos na Arousa e garantía de exito non é nada aventurado, a maior potencia asociacionista da FGCMF está aquí e os maiores voluntarios para poñerse o mar, penso que tamén. Dito esto, queda claro que a convocatoria para xuntarse no recordo de Tito foi un exito, de asistencia é de "bo rollo", pois as xuntanzas non soio se fan no mar, as veces, casi sempre teñen un compoñente terricola importante é cando as persóas se xuntan a falar e compartir. Así casi todo o mundo foi coñecendo o persoaxe e a persóa, comentando anecdotas e historias. Como decía dende O Grobe, Illa e Cambados xuntaronse barcos de moitas tipoloxías diferentes, o que mais como non dornas, en todalas variantes: tope, tingladillo, grandes pequenas, modernas e de antes.

Decíame Fernando o sobriño de Tito que lle encargara a él o vento, e non fallou, pola mañán unha calma envolvía a Ría e a partires das 16,00, o NE. escomezou a soplar hasta deixarnos unha tarde de vento fresco, ideal para que as embarcacións de maior porte poideran moverse a gusto.

O pelotón "dorneiro" saeu rumbo a baliza de Orido e un tras de outro completabamos viradas nun ir e vir dende Cambados a baliza, e decir pola canle de saida cara a Salvora, un carrusel de embarcacións tinguían de branco coas suas velas o mar no que tantas veces nevegou Tito, o que veu partir e regresar o solpor.
Tamén apareceron outros cambadeses que non están metidos no runxe-runxe asociativo, pero que están e coñeceron o personaxe. A bordo da Pelexa, Avelino Aragunde e Suso Martinez.

E si foi momento para o recordo, un dos elementos mais "coherentes" co lugar, foi ver a presencia da "Descalsiña", unha gamela de Cambados? non, unha gamela das que hai moitos anos, aparellando de latina traballaban polo Bohido (e o resto) o rastro, costalle bolinar, pero fai uns "lagos" espectaculares. Bonita aportación dende Vilanova co usufructo dinamizador na Escola.

O remate entre as miradas das embarcacións, vexase diferencia entre a "Airexa" no medio e as dornas do "Desafío a Tope", moitos anos de diferencia no concepto de deseño.

Despois do baño, o picoteo na Cultural e a promesa de que esta sexa a 1ª edición de moitas mais, onde a Memoria a Tito sera perfecta para desenvolver a "regata" dos barcos grandes, esa gran regata que falta na Ria de Arousa, complemento da Regata de Clasicos de Vicente e que sen dubida fai falta. Haberá que ver como facela para que ninguén quede a disgusto.

A "Nª Jorita" tripulada entre outros por Evaristo Piñeiro e Benito Gonzalez, foi a heredeira de ese espiritu de Tito, eles fixeron moitas millas o seu carón.

Ah!! e por certo, coidado co que dí a prensa, e algo .... publicase en ela, mais en algún famoso blogue local, que as tardes de navegación eran amenizadas por un tocadiscos Bristish Seagul que a dorna levaba a bordo, e sí levaba un B.S. o que lle chamabamos "tocadiscos" que adoitaba encender cando nos quedabamos sin vento, él quitounos de mais de unha calma. Curiosidades.

I Memorial Tito Silva

Xa hai uns anos que finou, pero o seu recordo ainda está moi vivo, tan vivo que ten dorna, a dorna de Tito, a Airexa.

Seguro que non destacaba por ser o tipo mais popular nin por actividades públicas, ainda que si era peculiar, no fisico e no profesional, o seu fisico era moi recoñecible a enfermedade deixarao con pegadas, barbilanpiño, enxuto e un pouco enrrugado detrás das súas gafas. No profesional, era un comerciante, vendía maquinas de coser, televisores, lavadoras e outros electrodomesticos (creo recordar xunto con Cesar, na rúa Isabel II), cando os electrodomesticos non tiñan moitos compradores (no meu recordo de mozo) en esto xa debía ser precursor de futuros, gustabanlle os amigos, e unha boa saida a navegar. Supoño que para eso concibeu a "Airexa", e digo concibeu porque foi unha teima propia, que deixou herdeiros. El foi o que lles meteu o bicho das embarcacións a mais de un, foi o que proporcionou moitas tardes de fantastica navegación a moitos cambadeses e non cambadeses, pois a "Airexa" era unha embarcación aberta a todo aquel que quixera sair a pasar unha tarde polo mar. A min costoume embarcar, pois non coñecía os que con asiduidade eran a súa tripulación, pero unha vez a bordo o trato sempre foi fantastico, por parte de todos, soio podo falar ben.

Onte mercores, Evaristo, a súa man dereita ou esquerda en aqueles tempos, mais Fernando o seu sobriño e actual propietario da "dorna de Tito" falaronme de facer un algo, e como pasa en estas cousas, encendemos. Penso que poucas persóas como Tito poden merecer ter unha xornada de mar adicada, supoño que outros teñen moitos mais meritos en este eido. Pero él foi o PRIMEIRO, foi único en aquel tempo en adicar unha embarcación de traballo o lecer e foi XENEROSO no seu disfrute. Non é que este sobrado de tempo (soio hai que ver como teño o blogue) para poñerme a argallar, pero o recordo a aqueles momentos inesquencibles de navegación de compañeiros, de cantarelas de ... ben o merece.

E ahí estamos, esperandovos os que queirades a compartir navegación o vindeiro sabado 11 de setembro de 2.010 as 16,00 h.

E sigo a repetir GRAZAS TITO.